Huh? Duurzame vluchten? Onvermijdelijke vluchten? Het klinkt alsof je gewoon de trein moet nemen als je duurzaam wilt reizen. Nou, ja. Als we technisch worden, kun je beter een wandeltocht maken tijdens je volgende vakantie, want dat is de meest duurzame vorm van transport. En nee, duurzaam vliegen bestaat niet. Ik geloof echter dat reizen waardevol is, inclusief langeafstandsreizen. Er is altijd een manier om vliegen te vermijden, als je veel tijd en geld hebt. Maar voor degenen die slechts een beperkt aantal vakantiedagen en een beperkt budget hebben, zijn er nog steeds manieren om je vlucht duurzamer te maken.

Waarom is reizen waardevol?

Laat me dit even uitleggen. Ik denk dat we veel kunnen leren van andere culturen. En ja, dat kan de cultuur van het land naast je zijn. Vooral in Europa zijn er genoeg plekken om met de trein naartoe te gaan, waar je een ding of twee kunt leren van de lokale cultuur.

Het land naast je is echter waarschijnlijk vrij vergelijkbaar met het jouwe qua waarden en opvoeding. Hoe verder je reist, hoe groter het verschil is. (Over het algemeen) Er is natuurlijk een groot verschil tussen Scandinavische landen en de Balkan. Maar het verschil tussen Scandinavië en Laos is een heel ander niveau van anders.

Ik denk dat als we willen proberen samen te leven op deze planeet, reizen ons kan helpen bij een beter begrip. Maar alleen als het op de juiste manier wordt gedaan. Als je van plan bent om de hele dag margarita’s te drinken op het strand, maakt het niet echt uit of dat strand op Bali of Corsica is. Dus langeafstandsreizen hebben waarde, als we interactie hebben met de lokale culturen en proberen iets te leren van culturen waarmee we niet vertrouwd zijn.

Lange afstand vliegen of over land?

En ja, het is mogelijk om van Europa naar Zuidoost-Azië over land te reizen. Of van de VS naar Zuid-Amerika. (Bijvoorbeeld met Flixbus) Maar het zal je een paar dagen tot weken kosten om dat te doen, en de meeste mensen hebben niet zoveel tijd. Ooit zal ik die reis van Europa naar Azië maken, en er alles over schrijven. Maar ook voor mij is dat een reis die momenteel niet in het budget past. Dus hoogstwaarschijnlijk is mijn eerstvolgende reis naar Azië ook met het vliegtuig. En dat is echt niet de grootste ramp, maar er zijn wel manieren om die vlucht duurzamer te maken.

1. Minder vluchten en maak ze de moeite waard

Dit is vrij duidelijk. Maar ik moet het vermelden. Zoals ik al zei, zie ik waarde in reizen en ben ik niet tegen vliegen als geheel. Vliegtuigen zijn een middel tot een (fantastisch) doel. Maar ik denk wel dat we terug moeten naar een levensstijl waarin vluchten een luxe zijn. Ik noemde al dat je ook margarita’s kunt drinken op een strand op Corsica, in plaats van helemaal naar Bali te vliegen.

Maak dus bewuste keuzes. Moet je echt elk jaar naar andere continenten reizen, of zou je elke 3 jaar 1 verre reis kunnen maken, en de andere jaren dichterbij treinreizen? Is er een optie binnen je bedrijf om een sabbatical van 3 maanden te nemen om meerdere landen van één continent tegelijk te verkennen? Of zou je een volle maand kunnen gaan, en gedurende het jaar een paar nabije weekendtrips maken?

Kortom, reizen kan enorme waarde hebben. Maar heeft het nog steeds dezelfde waarde als je de wereld over zou vliegen alsof het niets is?

Er zijn inmiddels ook duurzame reisbureaus die de keuze hebben gemaakt om geen korte reizen naar verre bestemmingen aan te bieden. Een voorbeeld daarvan is Better Places. Wil je naar Australië, Zuid-Afrika of Zuidoost-Azië? Dan kun je dat bij hen niet meer boeken voor minder dan 14 dagen. Zij leggen nog even goed uit wat daarvan de duurzame voordelen zijn. 

2. Verminder tussenstops

Wist je dat een vlucht het meest uitstoot tijdens landen en opstijgen? Dit is ook de reden waarom korteafstandsvluchten in verhouding vervuilender zijn dan langeafstandsvluchten. Want verdeeld over de afstand zijn korte vluchten meer vervuilend per kilometer.

Dus als je een langeafstandsreis maakt en je breekt het op in 2 aparte vluchten, kan het je impact op het milieu bijna verdubbelen. Gek, toch? Het beste is dus om een directe vlucht te vinden. Zijn er geen directe vluchten vanaf je favoriete luchthaven? Kijk dan naar de optie om met de trein naar een andere luchthaven te gaan, van waaruit ze wel directe vluchten aanbieden. Dit vermindert de milieu-impact drastisch. Dit kan overigens ook op de bestemming zijn. Neem bijvoorbeeld een vlucht naar Bangkok en een trein naar Chiang Mai, als je noord Thailand wilt bezoeken.

Weet je niet hoe je dat moet doen? Bookachoo helpt je met het vinden van trein – vlieg combinaties, waarmee je een overstap vlucht voorkomt. Bijvoorbeeld door een trein te nemen naar Parijs en vanaf daar te vliegen. Zij helpen je met de beste verbinding.

3. Kies een kortere afstand

Dit is een handige, want het betekent ook dat je sneller bent. Het is niet altijd precies zichtbaar hoeveel kilometer een vluchtafstand is. Maar over het algemeen geldt dat korte vluchttijden betekenen dat ze de minst impactvolle route nemen. Dat kan dus de kortere afstand zijn, maar ook de route waar de luchtstroom in dezelfde richting gaat als het vliegtuig.

Je hebt misschien gemerkt dat soms je vlucht de ene kant op langer kan zijn dan de vlucht de andere kant op, en dat kan simpelweg komen door de luchtstroom. Vergelijk het met wandelen of fietsen in een storm. Als de wind dezelfde kant op gaat als jij, zal het je vooruit duwen. Als het in de tegenovergestelde richting gaat, zul je moeite hebben om vooruit te komen en het kost je meer energie om dat te doen. Nou, hetzelfde geldt voor een vliegtuig (of auto of bus). Meer energie = meer brandstof = meer uitstoot.

Dus vaak nemen vliegtuigen verschillende routes, afhankelijk van waar ze naartoe gaan. Ze kunnen Noord-Afrika oversteken op weg van Europa naar Azië, maar Rusland oversteken op de terugweg, afhankelijk van de luchtstroom. Het zou ook kunnen dat sommige luchtvaartmaatschappijen er nog steeds voor kiezen om terug te vliegen over Noord-Afrika, en dat zou een langere afstand, langere vlucht, meer vervuilend kunnen zijn. Je snapt het plaatje, hopelijk. Dus, kortere vlucht = minder vervuiling. (En minder reisuren, dus dubbele winst.)

4. Kies modernere vliegtuigen

Dit is een beetje een moeilijke, omdat cijfers een beetje vaag zijn en er veel greenwashing is. Veel luchtvaartmaatschappijen willen ons laten geloven dat moderne vliegtuigen ongelooflijk duurzaam zijn. Maar laten we eerlijk zijn, dat zijn ze niet. Ze zijn echter wel beter dan 50 jaar geleden. Met meer ontwikkelde motoren zijn ze zuiniger met brandstof en gebruiken ze mogelijk minder brandstof tijdens de vlucht (dus vergelijkbaar met het kiezen van een kortere afstand).

Over het algemeen is een nieuw model vliegtuig ongeveer 20% zuiniger dan de vorige. Maar het duurt ook jaren voordat ze algemeen worden gebruikt. Een vliegtuig gaat namelijk zo’n 20 jaar mee, dus het duurt best wel even voor alle vliegtuigen zijn vervangen met duurzamere modellen. Maar wil je hier rekening mee houden, dan zijn onder andere de Boeing 787 Dreamliner en Airbus A350 ontworpen met verbeterde aerodynamica en efficiëntere motoren. Doe bij het boeken van vluchten onderzoek naar het vliegtuigtype en kies voor luchtvaartmaatschappijen die deze nieuwere, efficiëntere vliegtuigen gebruiken.

5. Compenseer je vlucht, met véél meer dan een boompje planten

Vrijwel alles wat we doen veroorzaakt uitstoot, zelfs ademhalen. Maar ook het eten dat we eten, de spullen die we kopen en het transport dat we dagelijks gebruiken. Dit betekent dat je altijd je uitstoot kunt compenseren en je algemene voetafdruk kunt verlagen. Neem de trein naar het werk, of carpool met een collega. Koop tweedehands kleding, in plaats van nieuwe. Of verminder gewoon het kopen van kleding in het algemeen. Verminder vlees en zuivel, of daag jezelf uit met een maand vegetarisch of veganistisch dieet.

Duurzaam reizen betekent niet alles opgeven

Ik zie het overal om me heen, mensen die denken dat hun leven voorbij is als ze duurzamer willen leven. Maar dat is helemaal niet het geval. Het gaat er gewoon om de juiste keuzes te maken. Ja, je zult je moeten aanpassen en een paar dingen moeten opgeven of verminderen, maar je hoeft niet helemaal te stoppen met alles. Je stopt je gezicht waarschijnlijk ook niet elke dag vol met zoet, vet, ongezond eten, toch? Maar je hoeft je favoriete snacks niet op te geven om gezond te leven.

Ik schreef een ander artikel over mijn eigen uitstoot in 2022 op basis van transport. Uiteindelijk was mijn algemene uitstoot 30% lager dan het gemiddelde van mijn land, ondanks dat ik maar liefst 9 vluchten nam (in Europa). Lees hier het volledige artikel.