Marokko is helaas niet één van de beste treinlanden, wat opzich niet gek is. Een heel groot deel van het land bestaat uit woestijn en een ander groot deel uit bergen. Niet dat er niet doorheen te bouwen is, maar dat zijn prijzige projecten en er wordt gewoon niet voor gekozen. In het Noorden van Marokko kun je goed treinreizen. Maar zodra je bij Marrakesh bent aangekomen (en ook bijvoorbeeld naar Chefchaouen of Tétouan) zul je de rest met bussen moeten afleggen als je op budget of duurzaam door Marokko wilt reizen. Nou heeft het mij veel moeite gekost om de informatie over busreizen in Marokko te vinden, dus vind je hier alles wat ik heb geleerd over busreizen in Marokko.
Waarom je zo weinig vindt over busreizen in Marokko
Kleine toeliching waarom je zo weinig vindt over busreizen in Marokko. Ze zijn er zeker en locals gebruiken de bussen ook. Maar Marokko is mega. Van Zuid-Zweden tot half Spanje ongeveer, als je de kaarten over elkaar heen legt. Dus als je van Noord naar Zuid wilt, ben je flink wat uurtjes bezig. Er zijn dus ook veel binnenlandse vluchten, zelfs naar de woestijn. Toch is dat niet dé manier om rond te reizen.
De meeste toeristen schakelen een reisbureau in met een privéchauffeur die ze rondrijdt. Dat is sneller, omdat ze harder mogen rijden (en ook vaak nóg harder rijden). Dus 12 uur in de bus is vaak 9 uur met de auto, en stops zijn daar waar jij (en je eventuele reisgezelschap) kiest om te stoppen. Je kunt ook extra stops vragen bij mooie uitzichten bijvoorbeeld en hebt over het algemeen wat meer comfort. Hier draait de toerismesector in Marokko dus op, waardoor het soms wat lastig is om andere manieren van reizen in Marokko te vinden.
Busreizen in Marokko is echt heel goed te doen, en je hebt ook gedeelde taxi’s als alternatief. Maar zoek je comfort en heb je het budget, is een privéchauffeur een bewuste keuze. Héél veel Marokkanen zijn afhankelijk van deze banen, dus zo houd je ze aan het werk. Qua uitstoot zijn bussen natuurlijk een iets betere keuze qua duurzaam transport, en ze zijn flink goedkoper. Maar in Marokko zijn beide dus duurzame keuzes.
Welke bussen zijn er in Marokko?
Voor een rondreis door Marokko ga je vooral bij tourbussen uitkomen, die rijden tussen alle grote steden, alle toeristenlocaties en nog meer. Daarmee kom je dus bijna overal, van een uurtje met de bus van Tangier naar Tétouan tot een lange rit van 12,5 uur van Merzouga naar Marrakesh. Er is geen Flixbus in Marokko, maar de busdiensten werken een beetje hetzelfde. Er zijn veel verschillende busorganisaties in Marokko maar voor toeristen kom je bij deze 2 uit:
Deze lijken de meeste locaties aan te doen en vertrekken vanaf een lokaal CTM busstation. De busstations staan allemaal op google maps en zijn dus gemakkelijk te vinden, maar ze liggen meestal wel buiten het centrum. Dit is snel zo’n 30-40 minuten lopen of dus een taxiritje. (In mijn ervaring is een taxi het gemakkelijkst, omdat de lokale bussen echt niet op een logisch schema rijden en de stops 9 van de 10x niet correct op maps staan. Zelfs met hulp van locals kwam ik er vrijwel niet uit.)
Dit zijn de bussen van de treinmaatschappij ONCF en bieden busverbindingen “waar de trein niet kan komen”, zoals ze het zelf promoten. Bij Supratours kun je, als je online boekt, een stoel kiezen. Dat vond ik een voordeel tov CTM. Omdat ze proberen aan te sluiten waar het trein netwerk stopt, vertrekken ze vanaf treinstations. Dus NIET vanaf de CTM busstations! TENZIJ er geen treinstation is, dan delen ze soms het CTM busstation, soms daar om de hoek en soms hebben ze een eigen busstation. Dat is echt wel even uitzoeken soms, waardoor ik zelf vaak koos voor CTM. Die staan eigenlijk altijd op google maps, dus dan zit je direct goed.
De overige busorganisaties in Marokko
Er zijn er dus nog veel meer, waarvan sommige mij zijn aangeraden door locals. Via de website of app Markoub vind je alle opties. Soms zijn deze andere opties flink goedkoper, soms is het vrijwel dezelfde prijs. Ik heb 1x een andere bus genomen, geen idee welke maatschappij. Ik kwam bij het busstation, werd gevraagd waar ik heen wilde en werd naar het juiste platform geleidt waar over een half uur de bus van Agadir naar Marrakesh zou gaan. Kaartje gekocht (voor maar 5dh / € 0,50 verschil met CTM) en gewacht. Een half uur werd 3 kwartier en werd “ja ja de bus komt over 5 minuten”, en uiteindelijk kwam de bus met een half uur vertraging opdagen.
Ik had nét de CTM bus gemist, maar had online gezien dat deze halfvol zat. De bus die ik nu instapte zat stampes vol. Duidelijk een bus die de locals meer gebruiken. Dat is prima natuurlijk, maar dat betekent meer stops. Want technisch gezien kun je de busschauffeur vragen random langs de weg te stoppen zodat je uit kunt stappen (wel alleen als je geen bagage in het ruim hebt) en dat doen locals nu eenmaal meer dan toeristen. Meer stops is langere reistijd.
En het werd nog beter toen we ergens bij een tolweg stopte en ik uit de bus werd getrokken want blijkbaar ging mijn bus toch niet helemaal naar Marrakesh maar moest ik dus overstappen op een andere bus die wel naar Marrakesh ging. Gelukkig houdt de buschauffeur bij hoeveel mensen er moeten overstappen, want anders had ik het echt niet gehoord. Toen niet genoeg mensen uitstapten, ging hij op zoek naar de laatste persoon en vond mij, haha. Maar dus een beetje gedoe en onduidelijk. Wel een voordeel is dat deze bus stopte bij het busstation aan de rand van de medina, wat praktischer is dan het CTM busstation. Maar ik weet ook dat er nog meer busstations zijn in Marrakesh en je moet dus eigenlijk van tevoren even vragen waar de bus uiteindelijk stopt. Het zijn dus alsnog goede bussen die je op je bestemming krijgen. Maar wel met meer gedoe, onduidelijkheid en vertraging. CTM en Supratours zijn betrouwbaarder en dus mijn aanrader.
Welke bus moet je kiezen in Marokko?
Welke bus je kiest maakt eigenlijk niet zoveel uit. Prijzen zijn vrijwel hetzelfde en als ze dezelfde route rijden, heb je dus de keuze. In mijn ervaring is het dan vaak dat de ene bijvoorbeeld ’s ochtends rijdt, en de ander ’s middags, dus dan heb je nog een keuze uit een tijdstip.
Maar het komt voor dat bijvoorbeeld alleen Supratours ergens heen gaat, zoals naar Merzouga. Dan zit je daar dus wel aan vast. Dat is ook nog eens maar 1 bus per dag, dus dat is dan echt je enige optie. Maar verder zijn ze gewoon hetzelfde, beide met airco, beide met bagageruimte, et cetera. Soms is het ene busstation net dichter bij het centrum of dichter bij je accommodatie, en is dat dus de beste keuze. Of als je wilt overstappen op de trein, is de Supratours de beste optie. Maar verder is het om het even welke je kiest.
Let wel op: bij CTM heb je soms een optie ‘locale’, dat zijn lokale bussen, niet de tourbussen. Ik heb deze zelf niet uitgeprobeerd, maar hoorde van een andere reiziger dat het echt een verzameling van mens en dier (en nee, ik heb het niet over honden) op elkaar geperst was. Leuke lokale ervaring, maar voor een lange afstand waarschijnlijk niet zo comfortabel. Degene die ik heb gezien, was het geen goedkopere optie, dus koos ik zelf gewoon voor comfort.
Zijn er ook lokale bussen in Marokko?
Ja, van het merk Alsa. Maar vraag me niet hoe ze werken. Er zijn stadsbussen in de grote steden, soms met afstanden naar de dorpjes er omheen. Zo gaat er bijvoorbeeld een bus van Agadir naar Taghazout met een stop in Tamragt. Ik heb zowel heen als terug geprobeerd deze te nemen, maar zowel heen als terug 20 minuten langer gewacht en geen bus te vinden. In Marrakesh heb ik het ook meerdere keren geprobeerd en ze komen of niet opdagen, of zitten zo stamp vol dat je er met bagage echt niet bij past. Ook van andere reizigers hoorde ik problemen. Propvol en onduidelijkheid over waar ze stoppen. Het treinstation bijvoorbeeld voorbij rijden terwijl dat op maps als stop stond. Ook de app geeft geen duidelijkheid. Bussen zijn hier gewoon niet betrouwbaar en niet gemakkelijk.
Als je écht budget wilt reizen en er de tijd voor wilt nemen kun je erop wachten. Maar ik raad je aan, zeker wanneer je een grote stad uitgaat, om een gedeelde taxi te nemen als er geen tourbus is. Uiteindelijk betaalde ik voor een gedeelde taxi naar Tamragt 10dh, terwijl de bus 11dh was. Een privétaxi is dan 6x zoveel, omdat er normaal 6 mensen in een grote taxi kunnen. Op de terugweg waren we met 3 personen en betaalde we 20dh pp. (10dh is ongeveer een euro. Dit is de prijs voor een ritje van een half uur.) Lees hier meer over taxi’s in Marokko, prijzen en hoe de gedeelde taxi werkt.
Er zijn ook kleine, groene busjes die korte afstanden afleggen tussen kleine dorpjes of van de stad naar omliggende dorpjes. Soms langere afstanden maar vooral kort. Die werken hetzelfde als een grande taxi, maar dan voor 8 tot 10 personen. Ze zijn alleen amper goedkoper dan de grande taxi, minder beschikbaar, en je moet soms dus langer wachten tot deze vullen dan een grande taxi. Geen aanrader dus eigenlijk.
Hoe zit het met luchthavenbussen in Marokko?
Sommige steden hebben een luchthavenshuttle. Die zijn vaak ook van Alsa, de lokale busmaatschappij. Dit zijn de enige die gemakkelijk zijn. Je vindt ze buiten de luchthaven en meestal is het eindpunt een trein- of busstation. Ze zijn in elke stad zo’n 50dh (€5), terwijl taxi’s tussen de 150 en 200dh zijn. Prima optie dus, alleen even zorgen dat je op het vliegveld al wat cash pint, want je kunt niet met kaart betalen. In Casablanca is ook een trein naar het vliegveld, die kost maar 60dh.
Waar kun je heen met de bus in Marokko?
Écht héél ver! Je kunt zelfs de hele 18 uur van Agadir naar Dakhla afleggen als je er zin in hebt en je kunt dus met de bus naar Merzouga of andere stukken woestijn. De bus is echt wel een gebruikelijk vervoersmiddel in Marokko, omdat ook lang niet iedereen in Marokko een auto heeft. Dus dat is wel het alternatief en brengt je dus heel ver. Naar alle grote steden en toeristenplekken, maar ook kleine dorpjes op de route en plekken waar je nog nooit van hebt gehoord. Soms moet je een laatste halfuurtje met de taxi, omdat de busstations vaak buiten het centrum zijn. Maar alsnog is het dan een comfortabele en goedkope manier van reizen in Marokko.
Bussen zijn over het algemeen wel flink langzamer dan auto’s. Dus om een beetje een inschatting te maken van hoe lang je reis is, kun je op google maps de autoroute bekijken en het verdubbelen. Als je geluk hebt, is het 4 uur in plaats van 3 uur, maar vooral langere ritten zijn wel echt langer ivm pauzes. (Maar realistisch gezien zou je met de auto die pauzes ook inlassen.)
Is je busreis in Marokko te lang, en wil je graag een tussenstop doen, maar heb je geen idee waar je heen kan? Ik kan je helpen met een custom reisroute in Marokko opzetten. Ik heb mijn reizen ook allemaal ingekort met tussenstopjes en heb altijd een aantal suggesties. Lees hier meer over mijn reisplanningsdiensten.
Hoe vaak rijden bussen in Marokko?
Voor sommige routes is er maar 1 optie per dag. Dat geldt vooral voor lange routes van 7+ uur, naar verder gelegen bestemmingen zoals Merzouga. De bus van Tangier naar Chefchaouen rijdt meerdere keren per dag, waardoor je gemakkelijk een dagtripje kunt doen met een bus heen ’s ochtends, en een bus terug ’s avonds. (Dit is dus ook een populaire dagtrip, en daarom zijn er veel opties.) Maar de korte bus van Tinghir (Toudra gorge) naar Boumalne Dadés gaat bijvoorbeeld 3x per dag, omdat het een minder populaire busroute is dus ze kiezen voor 1 ’s ochtends, 1 ’s middags en 1 ’s avonds. Het ligt er dus echt aan hoe populair een route is en in hoeveel tijd ze heen en weer kunnen rijden. Soms zit je echt vast aan die ene bus om 7 uur ’s ochtends, soms heb je opties.
Wil je meer flexibiliteit? Kies dan voor grande taxi’s, gedeelde taxi’s die vaak iets sneller zijn en qua prijs maar net iets hoger uitkomen dan bussen.
Zijn er nachtbussen in Marokko?
Ja, en nee. Er zijn bussen die door de nacht rijden, bijvoorbeeld bus van Fes naar de woestijn of dus die 18 uur lange bus van Agadir naar Dakhla. Maar het zijn geen nachtbussen met bedden zoals je bijvoorbeeld in Thailand hebt. Ze zijn ook niet goedkoper dan de dagbussen. Maar als je tijd wilt besparen, is een nachtbus in Marokko zeker een optie.
Hoe koop je bustickets in Marokko?
Je kunt de tickets online kopen of bij de bus zelf. De websites van zowel CTM als Supratours werken vanuit andere landen, dus je kunt voor je reis al een ticket boeken. Maar opzich is dat niet nodig. De bustickets in Marokko hebben vaste prijzen. Dus een uur van tevoren betaal je hetzelfde als 3 maanden van tevoren. Zelf heb ik in het hoogseizoen gereisd (september – november) en maar 1 keer meegemaakt dat kaartjes uitverkocht waren. Meestal was de bus halfvol. Zelfs als er maar 1 bus per dag was, zat die ene bus niet eens vol (verklaard meteen waarom er niet meer bussen zijn). Dus je kunt lekker flexibel zijn, maar ook lang van tevoren boeken als je dat fijn vindt.
Let op: meestal moet je op het busstation nog een extra ticket kopen voor je bagage, als je een tas of koffer in het ruim wilt leggen. Dit kost meestal iets van 5-7dh (€0,50) en je krijgt dan een label zoals in het vliegtuig en een bewijsje dat dat jouw tas is. Er zitten verder geen regels aan qua gewicht of grootte; het gaat om het aantal items.
Wat kost busreizen in Marokko?
Busreizen in Marokko is goed betaalbaar. Een half uurtje met de bus kost zo’n € 2 (20dh) en een lange rit van 8 uur kost tussen de € 15-20 (170-260dh). Bijvoorbeeld de bus van Ouarzazate naar Merzouga is 170dh (8 uur) en van Marrakesh naar Boumalne Dadés is 155dh (7 uur)
Zijn bussen in Marokko betrouwbaar?
Ja. Qua vervoer is het gewoon je typische toeristenbus, zoals je die in elk ander land ook hebt. Comfortabele hoge bussen met airco, verstelbare stoelen en een bagageruim. Er is meestal geen wifi en geen toilet. Wel stopt de bus (meestal) elke 3/4 uur bij een wegrestaurant voor eten en plaspauze. Die pauzes zijn vaak een half uur, zodat je echt een maaltijd kunt bestellen. Soms korter, als het echt niet rond een gebruikelijk eetmoment valt. Maar neem voor de zekerheid snacks en genoeg water mee om de rit te kunnen overbruggen en maak gebruik van de wc stops!
De bussen zijn veilig. Vaak zitten ze niet vol en heb je 2 stoelen voor jezelf. Maar het kan natuurlijk dat er wel iemand naast je zit. De bussen worden door zowel toeristen als locals gebruikt en het is in zo’n bus dus net zo veilig als op straat. Ik heb zelf bij stops m’n tas met laptop en camera enzo lekker in de bus laten staan, en daar is nooit wat mee gebeurd. Er hoeft natuurlijk maar 1 rotte appel tussen te zitten, maar dat geldt overal ter wereld.
Qua reistijden is de bus in Marokko bijzonder punctueel. Ik verwachtte flink wat vertraging, omdat Marokkanen over het algemeen niet zo op de tijd letten en “ik ben onderweg” betekent dat ze nog moeten douchen. Maar de bussen waren in mijn ervaring (3 maanden rondreizen) altijd op tijd. Soms liepen ze onderweg wat vertraging op, maar dat werd dan vaak weer ingehaald. Dus ik had het gevoel dat de aangegeven reistijden ruim werden genomen, zodat er rekening wordt gehouden met oponthoud. Meer dan 10 minuten te laat ben ik niet geweest, en dat was enkel op een lange rit van 8 uur. Dat noem ik dus gewoon op tijd.
Georganiseerde busreizen in Marokko
Ben je meer op zoek naar georganiseerde busreizen in Marokko? Dat kan ook! Naast de privéchauffeurs zijn er ook bedrijven die groepsreizen in Marokko aanbieden. Het voordeel is dan natuurlijk dat je het allemaal niet zelf uit hoeft te zoeken en gewoon een reis uitzoekt die het beste past bij wat je wilt zien. Je stapt gewoon in de bus en stapt op de volgende plek weer uit. Geen geregel, geen gezoek naar busstations. Het nadeel is natuurlijk dat je geen flexibiliteit hebt om extra stops te maken en dus misschien plekken mist. Het is dus een afweging.
Gelukkig zijn er in ieder geval duurzame reisbureaus die deze reizen aanbieden! In Nederland hebben we Sawadee en Djoser die duurzame reizen aanbieden. Beide houden ze op hun manier rekening met lokale culturen, de natuur die bezocht wordt en de algehele uitstoot van de reis. Je verblijft bijvoorbeeld bij lokale families of in accommodaties die zich echt inzetten voor duurzaamheid, zoals ecolodges.
Ga je liever op groepsreis met een mix aan verschillende mensen, vanuit verschillende landen? Ga dan voor G Adventures. Ik vind persoonlijk dat zij de meest unieke reizen aanbieden en misschien ben ik biased omdat het vrienden van mij zijn, maar: bij G Adventures werken de allerleukste Marokkaanse gidsen!
Hier is een voorbeeld van een Marokko reis met G Adventures:
0 reacties