Massatoerisme in Alberobello, wel of niet bezoeken?

Lizet Wesselman - 18/04/2024

Massatoerisme in Alberobello, wel of niet bezoeken?

Lizet Wesselman - 18/04/2024

Alberobello is een klein plaatsje in de regio Puglia in Italië, die de afgelopen jaren bekend is geworden vanwege de schattige trulli huisjes. Zo populair, dat het er eigenlijk altijd druk is met toeristen. Zelfs tijdens mijn trip halverwege maart. Wat is het effect van al die toeristen in Alberobello? En zou je het dorpje wel of niet moeten bezoeken, met het oog op massatoerisme? Ik leg je uit wat het effect van massatoerisme in Alberobello is, én welke duurzame maatregelen je kunt nemen om toch de leuke trulli huisjes te bekijken.

Leegstroom van dorpjes in Italië

Om de plotselinge populariteit van Alberobello te begrijpen, moeten we iets dieper in de problemen van Italië duiken. Italië heeft namelijk al jaren een leegstroom van kleine stadjes. Zo erg, dat er al jaren projecten zijn waarbij je voor € 1 een huis kunt kopen of zelfs betaald krijgt om een aantal jaar ergens te wonen. Het addertje is dan altijd dat je dus in een dorpje zit wat compleet uitgestorven is, en waar mensen met een reden zijn vertrokken. Het idee is dat de nieuwe bewoners er nieuw leven inblazen. Een flink avontuur, maar dus ook wel een aardige verantwoordelijkheid. Vaak moet het huis volledig verbouwd worden en soms wordt er van je verwacht dat je een lokale business opent, zoals een bakkertje of café.

Alberobello heeft ook een periode van leegstroom gehad, waardoor de huisjes in verval raakte en veel onbewoonbaar werden. Tot iemand in de jaren ’80 besloot om een aantal Trulli’s op te knappen om ze te verhuren aan toeristen. Een ambitieus plan, want die toeristen waren er totaal niet. Maar aan de andere kant, als je de huisjes ziet, vraag je je echt af hoe dit al die tijd zo’n verborgen stadje is gebleven. 

Enfin, uiteindelijk gingen meer mensen de Trulli’s opknappen en kwam Alberobello in 1996 op de UNESCO-werelderfgoedlijst te staan. Zo heeft toerisme dit dorpje weer nieuw leven ingeblazen en de economie een flinke oppepper gegeven. Vandaag de dag zijn de meeste Trulli’s ofwel accommodaties, winkeltjes of restaurants. 

Massatoerisme in Alberobello

Maar dat heeft een keerzijde. Net zoals elke andere plek op aarde, kan Alberobello natuurlijk maar zoveel hebben. Er wonen 10.000 mensen en er zijn 1.600 trulli. Er zijn momenteel geen cijfers bekend, maar een dorpje van deze grootte, overspoeld snel.

Het toerisme blijft groeien, met alle gevolgen van dien. Op dit moment draait het volledig op toerisme, waarvan wel een groot deel Italianen zijn die dus ook buiten het hoogseizoen reizen (vandaar de drukte in maart). Wat aan de ene kant dus zorgt voor inkomen, een inkomen dat er voor het toerisme niet was. Maar er is altijd een keerpunt waarbij het verandert van locals die baat hebben bij toerisme en een extra huisje hebben om te verhuren, tot grote opkopers die zien hoe populair iets is en tientallen huisjes tegelijk opkopen. Je vindt nu “resorts” van hele groepjes Trulli waar je kunt verblijven. Dit is feitelijk hetzelfde als een ketenhotel. Dikke kans dat de eigenaar niet eens in de buurt woont, maar lekker in het buitenland geld vangt. Het gaat dan dus niet meer naar de lokale economie, maar naar rijke ondernemers uit het buitenland.

Dit heeft ook als resultaat dat de prijzen van de huisjes, maar ook het onderhoud, omhoog gaan. Een simpele kwestie van vraag aan aanbod. Er zijn dus mensen die hun Trulli hebben moeten verkopen, omdat ze het onderhoud niet meer konden betalen. Dan raak je dus letterlijk je huis kwijt door massatoerisme, dat is best heftig.

Verder merkte ik zelf wel dat de prijzen voor eten vrij laag liggen, lager dan ik op andere locaties in Puglia heb gezien. Dit is vaak ook een probleem van massatoerisme, dat horecaprijzen verhogen omdat toeristen het toch wel betalen. Maar dat zorgt er dus voor dat de lokale bevolking het niet meer kan betalen. Dat lijkt in Alberobello dus (nog) geen probleem.

Alberobello wel of niet bezoeken?

Of je zo’n plek dan wel of niet moet bezoeken, is een lastige kwestie. Als je echt duurzaam wilt reizen en niet wilt bijdragen aan de effecten van massatoerisme, dan zou je het moeten ontwijken. De trulli zijn in de hele regio te vinden, alleen in Alberobello vind je de meeste trulli bij elkaar. Maar ook in minder populaire dorpjes zoals Locorotondo, Cisternino en Martina Franca vind je de trulli, ook als accommodaties. Zo kun je de leuke huisjes toch bekijken, zonder bij te dragen aan het massatoerisme in Alberobello.

Maar is zo’n stadje dan echt weer beter af, zonder toeristen? Uiteindelijk ligt het probleem dus vooral bij de ondernemers die zo’n stadje overnemen en de prijzen opschroeven. En dat neemt verder niet weg van de pracht van Alberobello en de cultuur en geschiedenis van het dorpje, die absoluut een bezoekje waard zijn. Bovendien zijn er inmiddels aardig wat winkeltjes van lokale kunstenaars, zoals hout bewerkers en pottenbakkers. Die kunnen natuurlijk leuk verdienen aan ons toeristen.

Bovendien lijkt massatoerisme in Alberobello op dit moment nog aardig onder controle. De vraag is alleen, voor hoe lang? Als we kijken naar andere unieke locaties, zoals Hallstatt in Oostenrijk, is het een kwestie van tijd tot de toestroom van toeristen vele malen groter is dan het dorpje aankan. Dan wordt het voor de inwoners een probleem. Wil je dan bijdragen aan de groei van massatoerisme, en toch gaan voordat het te druk wordt, of het helemaal overslaan en de andere dorpjes bezoeken?

Duurzame keuzes voor je bezoek aan Alberobello

Kies je er uiteindelijk toch voor om Alberobello te bezoeken? Begrijpelijk, want het is echt een uniek dorpje. Ik heb die keuze zoals je ziet ook gemaakt. Maar neem dan wel de juiste maatregelen, als je je impact op Alberobello wilt beperken.

Hier zijn enkele tips om je reis naar Alberobello duurzamer te maken.

  • Ga in het laagseizoen. Dit is fijn voor jezelf, want dan is het een stuk rustiger en vaak goedkoper. Maar ook fijn voor de lokale bevolking. Jij wordt ook niet blij van duizenden mensen in je achtertuin, dus als dat wat meer verspreid over het jaar is, is het minder vervelend. Bovendien help je dan de locals aan extra inkomen, als je dus kiest voor een lokaal gerunde Trullo.
  • Kies voor lokaal. Of het nu gaat om restaurants, boodschappen of souvenirs, probeer de lokale opties te vinden. Olijfolie en wijn uit de regio, restaurants die inkopen bij lokale boeren en die kleine kunstateliers voor je souvenirs, in plaats van de toeristenwinkel.
  • Ga met de trein. Alberobello heeft een treinstation en is in 1,5 uur te bereiken vanaf Bari. Het is maar een klein dorpje en er is sowieso weinig parkeerruimte voor auto’s. In maart zette mensen hun auto al midden op de straat omdat er geen parkeerplekken waren. Maak het de locals dus niet nog lastiger en pak lekker duurzaam de trein.
  • Kies voor een particulier huisje, als je blijft overnachten in Alberobello. Doe je onderzoek naar de huisjes die je tegenkomt. Op Airbnb kun je op de verhuurder klikken en zien of ze naast deze Trullo nog 20 extra huisjes hebben, of dat het er maar 1 of 2 zijn. Via platformen zoals Booking, kun je op zoek naar de losse huisjes of B&B’s, maar je vindt daar uiteraard ook alle resorts. Je kunt ook de losse huisjes gewoon googlen of op maps zoeken. Vaak hebben ze een website waar dan op te vinden is of het een familie Trullo is of dat ze er veel meer hebben. Ga voor de losse huisjes en support een local.